NewaGyanKosh

  • झः तयेगु

    थनंलि ख्वाःपातय् प्वालाप्वाला थीकेगु व लखं मथीक झः तयेगु ज्या जुइ । अथे हे ख्वाःपाःया दुनेपाखे म्हय् कापतय् किलं मनयेमा धकाः गेरु पाइ । झः तयेत हँय् खेँय्या लाःयात थलय् तयाः च्वका फायातःगु न्हाय्पं कथिं खेँय्या लाः लः थें छ्वालुक संके माः । थथे लः थें छ्वालुगु खेँय्या लाःयात क्वँय् (ब्रुस) नाइसे च्वंक ख्वाःपाःया रङ्ग द्यःने प्यधाः न्याधाः पाइ । थ्व गनकि हाकनं स्वधाः प्यधाः पाइ । च्याधाःति पायेधुनकि ख्वाःपाः लखं मथीक प्वालाप्वाला थिनाः बांलाइ ।

  • झरि बुसुका

    झरि बुसुका

    सिँया हाकःया सि वा दथुइया खोंचया माथं (surface) मिले यायेगु ज्याभः झरि बुसुका खः। झरि बुसुका खोंचया माथं मिले यायेगु चीधंगु रन्धा थें खः ।

  • झसुकाः

    बाखंमि लक्ष्मण राजवंशीया झिंखुपु बाखं मुनातःगु सफू खः— झसुकाः । नेपालभाषा एकेडेमिं ने.सं. ११२५ य् पिथंगु थ्व सफूया द्यवः किपा प्रेममान चित्रकारं च्वयादीगु खः । डा. सर्वोत्तम श्रेष्ठया ग्वाहालिं सफू पिथनेफुगु खँ बाखंमिं न्ह्यथनादीगु दु । नेपालभाषा एकेडेमिपाखें चान्सलर सत्यमोहन जोशीं थःगु मन्तुना तयादीगु दु । डा. पुष्पराज राजकर्णिकार व इन्द्र मालीं भूमिका च्वयादीगु दु । भिंतुनाया लिसः, गुज्वःगु ई, दे ला जिगु नं खः, मसां कुं भुनाच्वंगु दे, भ्यगः मैं, छिं स्वयाः, कंझाः, दिनाच्वंगु घडी, जिं छन्त ध्वं लाना, मतिनाया कु, ग्रहणं ज्वंम्ह तिमिला, लेहेँ पुयाच्वंम्ह तिमिला, हःताःया ख्यः, म्वयेद्याःगु ई, तःमुँज्या व समाजया गलः थुकीइ दुगु बाखं खः । इतिहास व वर्तमानय् थीथी पात्रतसें भोगे यायेमाःगु पीडाया चित्रण थुगु सफूया बाखनय् यानातःगु दु ।

  • झस्का


    नेपाल खड्गी सेवा समिति, थिमि नगदेशपाखें ने.सं.११३० दँय्‌ निर्माण जूगु थुगु संकिपाया निर्माता रमेश खडगी, सह निर्माता विनोद शाही व सुरेश खडगी खःसा निर्देशक प्रभाकर देव शर्मा खः । थुकी गोविन्द ह्यूमत व किशोर शाहीया संगीत दुसा रविन्द्र शाहीया बाखं दु । संकिपाया छायाँकार मदन महर्जन अले थुकी कलाकारकथं रबिन्द्र शाही, किशोर शाही, मधु शाही, अनिता शाही, सुरेन्द्र के.सी., सुरेश खडगी, पल्पसा डंगोल, रमेश खडगी, राजु शाही, बुद्ध खडगी, शंकर खडगी, राजु खडगीपिं दुथ्याः ।

  • झिंच्याफ्वः स्वां

    झिंच्याफ्वः स्वां अपर्णा प्रधानं च्वयादीगु निबन्ध सफू खः । ने.सं. ११२५ य् पिहांवःगु थ्व सफूया पिकाक ईलोहं प्रकाशन खः । थ्व सफुलिइ सेमाजसेवाय् नांजाःम्ह दयावीरसिंह कंसाकारया जीवनी, साहित्यिक व राजनैतिक संघसंस्थाया परिचयात्मक च्वसु, कविता वा बाखं सफूया समालोचनात्मक च्वसू, मानवअधिकार, सामाजिक परिवेश व संस्कृतिसम्बन्धी यानाः झिंच्यापु च्वसु दुथ्यागु दु ।

  • झिंछम्ह भाषा सेवी

    झिंछम्ह भाषा सेवी ने.सं ११२२ य् साहित्यया मूलुखापाखें पिदंगु खुम्ह वरिष्ठ भाषा सेवीपिं —फणीद्ररत्न वज्राचार्य, छत्रबहादुर कायष्ठ, माणिकलाल श्रेष्ठ, जनकलाल वैद्य, सूर्यबहादुर पिवाः, रेवती रमाणान्द श्रेष्ठया लिसें न्याम्ह तत्कालिन मेयरपिनिगु जीवनी व योगदानयात संक्षिप्तरुपं च्वयातःगु सफू खः । थ्व सफूया च्वमि भाजु बद्री लाल श्रेष्ठ खः ।

  • झिंनिगू तीर्थ

    बागमति व बिष्णुमति (केशावति) वा वागद्वार व शिवपुरीया पहाडं कुहांवयाच्वंगु खुसिइ मेगु कचा खुसि ल्वानाच्वंगु झिंनिगू थाय्‌यात झिंनिगू तीर्थया रुपय्‌ कयातःगु दु । बागमति व अमोघदायिनी ल्वानाच्वंगु गोकर्णयात पुण्यतीर्थ, बागमति व मारदायिनी ल्वानाच्वंगु थाय्‌ गुह्येश्वरीयात शान्ततीर्थ, बागमति, मनिरोहिणी व रुद्रधारा ल्वानाच्वंगु थाय्‌ शंखमूलयात शंकरतीर्थ, राजमंजरी व बागमति ल्वानाच्वंगु थाय्‌ पचलियात राजतीर्थ, केशावति व बिमलामति ल्वानाच्वंगु थाय्‌ मनोहर तीर्थ, केशावति व कुशुमावति ल्वानाच्वंगु थाय्‌ निर्मल तीर्थ जुल । केशावति व सुवर्णवति ल्वानाच्वंगु शोभाभगवतीया थाय्‌ निधान तीर्थ, केशावति र पापनाशिनी (कह्रः) खुसि ल्वानाच्वंगु टंकेश्वर थाय्‌ ज्ञान तीर्थ जुल ।

    बागमति व केशावति खुसि ल्वानाच्वंगु बल्खु तेखुसि चिन्तामणि तीर्थ खः । उगु थासं खुसि छगू हे जुयाः दक्षिणपाखें न्ह्यानाच्वंगु दु । छगू जुयाः न्ह्यायेधुंकाः उगु खुसियात नं बागमति हे धाइ । छगू जुयाः न्ह्याःगु बागमतिइ रत्नावति कचा खुसि ल्वानाः प्रमोद तीर्थ उत्पन्न जुल । बागमति व चारुमति खुसि ल्वानाः सुलक्षण तीर्थ जुल । बागमति व प्रभावति ल्वानाः दुगु खुसियात जयतीर्थया रुपय्‌ कयाः झिंनिगू तीर्थ दयेकातःगु खः । थुगु तीर्थया लः च्वबहाःया गल्छी जुयाः कुरुवाः कुनं पिहां वनाच्वंगु दु । थुगु झिंनिगू तीर्थय्‌ झिंनिम्ह नागराजापिन्सं बास यानाच्वंगु धकाः बिवश्वास यानाः पवित्र तीर्थया रुपय्‌ कयाः श्राद्ध याय्‌गु, धलं दनेगु, तीर्थ यात्रा यानावयाच्वंगु दु ।

  • झिपु ह्वनाखँ

    ने.सं. १११५ चौला ल्हुतिपुन्हि कुन्हु नेपालभाषा परिषद्या लुखां पिदंगु थ्व झिपू ह्वनाखँ च्वखँ मुना सफूया च्वमि भाजु रेवति रमणानन्द श्रेष्ठ वैद्य खः । थ्व सफुलिइ च्वमिं झी नेवाःतय्‌गु सांस्कृतिक व उगु इलय्‌या मिसातय्‌गु फेशन, धार्मिक व सामाजिक ज्याखँ नाप स्वापू दुगु झिपु च्वखँ दुथ्याकादीगु दु ।

  • झी नेवाः

    झी नेवाः छगू बःचाधंगु सफूचा खःसां थ्व सफुलिइ नेवाःतय्‌सं थःत बांलाक म्हसीकाः नेवाः पहः, नेवाः संस्कृति, नेवाः प्रतिभा, नेवाः कलाकौशल, नेवाः समाज व सभ्यतायात बांलाक थुइकेत बःबियातःगु दु । मंकाः पिथनाया लुखां पिदंगु थ्व सफूया च्वमि भाजु मल्ल के सुन्दर खः ।

  • झी बाखं मुना

    नेपालभाषा विकास मण्डलपाखें पिदंगु झी बाखं मुना सफू झी पत्रिकाया बाखं विशेषांक खः । झी पत्रिका पिदनाः दच्छि लिपा ने.सं. १०७८ य् थुगु बाखं सफू पिदंगु खः । थुकिया सम्पादक मण्डलय् मोहन नारायण श्रेष्ठ, विष्णु बहादुर श्रेष्ठ, विष्णु हरि ‘परदेशी’, हेमवज्र बज्राचार्य दी । पुण्यरत्न वज्राचार्यया बाह्राख्याः, विष्णुहरि परदेशीया कांकांपिचा, परमानन्द बज्राचार्यया खुँ म्हसिल, सी.बी. रमणया कूताः, प्रेम बहादुर कसाःया गय् थें मस्यू, श्याम सुन्दर सैंजुया वने धुंकाः, पूर्ण पथिकया मानव, गम्भीरमान माय्केँया निम्ह मचा, विष्णु बहादुर श्रेष्ठया वसः, रे.र.न. स्यस्यःया निभाः व तीर्थलाल नःघःभनीया मती हे मवं नापं यानाः झिंछपु बाखं थुकी दु । थुकी पारिवारिक सामाजिक कथंया बाखं दु ।