लुम्बिनी अञ्चलस्थित तानसेन, टक्सारय् वि.सं. १९९६ (ने.सं. १०५९) स अबु सूर्यलाल शाक्य व मां चन्द्रमाया शाक्यया काय्मचा कथं जन्म जूम्ह हिरालाल शाक्य हे भिक्षु ज्ञानपूर्णिक खः । वि.सं. २०१३ (ने.सं. १०७६) स यांगून, वर्माय् ऊ. विशुद्धाभिवंश महास्थविरया उपाध्यायत्वय् प्रवज्या ग्रहण यानाबिज्याःम्ह वसपोल नेपालया न्हय्म्हम्ह संघनायक खः ।
बर्माय् बुद्ध धर्म अध्ययन यानाबिज्याःम्ह वसपोलं बर्माया सरकारी पालि विश्वविद्यालयपाखें उच्च तहया उपाधि परिक्षा सासनधज धम्माचरिय उपाधि सन् १९६३ (ने.सं. १०८३) इ प्राप्त यानाबिज्यात । नेपालभाषा, नेपाली भाषा, बर्मी, पालि, अंग्रेजी भासं नं उतिकं हे श्रोताया नुगः थीक प्रवचन बिया बिज्यायेफुम्ह वसपोल अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् तसकं नां जाः । फ्रान्स, जर्मन, बेलायत, मंगोलिया, सिंगापुर, मलेसिया, बर्मा आदि देशय् सम्मेलनय् धर्मदूत जुयाः, मूवक्ता जुयाः वसपोलं ब्वति कयाबिज्याःगु दु । बर्माया पण्डित, विद्वान, ध्यान अभ्यासी भन्तेपिनिगु तसकं तसकं सुक्ष्म गहनगु कृतित वसपोलं नेपालभाषाय् सरल रुपं भाय् हिलाः नेपालभाषा साहित्यया थपू यायेगु जक मखु नेपाःमिपिंत धर्मया रसपान याकाः तःधंगु गुण यानाबिज्याःगु दु । ने.सं. १०९० य् पिदंगु प्रसिद्ध बर्मी साहित्यकार खें थ्वं च्वयाबिज्याःगु उपन्यासयात वसपोलं नेपालभाषां अनुवाद यानाः यःम्ह म्ह्याय् नामं पिथनादिल । नेपालभाषाया साहित्यिक ख्यलय् थ्व ज्वःमदुगु कृति खः । नेपाःया बुद्धशासनय् अति प्रसिद्धम्ह भिक्षुणी धम्मवतीया जीवनीइ आधारित थुगु उपन्यासयात च्वसापासां ने.सं. १०९० य् श्रेष्ठ सिरपाः देछाःगु खः ।
वानेश्वरया विश्व शान्ति विहारय् बौद्ध शिक्षालय स्थापना यानाबिज्याःम्ह वसपोलं नेपालय् जनस्तरया बुद्धधर्मया कलेज अभाव वाःचायेकाः वि.सं. २०६९ (ने.सं. ११३२)य् थेरवाद बुद्धिष्ट एकेडेमि स्थापना यानाबिज्यात । लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयपाखें सम्बन्धन प्राप्त थुगु एकेडेमिइ एम.ए. इन बुद्धिष्ट स्टडिज व एमए इन पाली बुद्धिष्ट स्टडिज न्ह्याका वयाच्वंगु दु । बहुआयामिक व प्रतिभाशाली वसपोलया कृति थथे दु— पायासि सुत्त (ने.सं. १०९०), यःम्ह म्ह्याय् (ने.सं. १०९०), तथागतया न्हापांगु उपदेश (वि.सं. २०२६, ने.सं. १०९०), नेपाः व बर्माया स्वापू (वि.सं.
२०२९ ने.सं. १०९२), धात्थेंया सुख (वि.सं. २०३०, ने.सं. १०९३), अहिंसा विजय (ने.सं. १०९४), राहुलयात तथागतया उपदेश (वि.सं. २०३३, ने.सं. १०९९), गुपु जातक मुना (वि.सं. २०३८), विश्वधर्म प्रचार देशना, पुण्य पुष्प झिफ्वः स्वां (ने.सं. ११०४), तथागतया अमूल्य उपदेश व महास्मृति प्रस्थान सुत्त (वि.सं. २०४६, ने.सं. १११०), जीवनया समस्या (ने.स.१११०), दुदंगु जीवनया मू (ने.सं.१११२) ।
वसपोलया राष्ट्रिय व अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय् बुद्ध धर्म संरक्षण, प्रचार प्रसारया कदर यासें म्यानमार सरकारं अग्गमहासद्धम्मज्योतिधज, अग्गमहापण्डित, कम्मठ्ठानाचार्य, ओवादाचार्य पदं छाय्पिउगु दुसा नेपालय् श्रेष्ठ सिरपाः, ज्ञानमाला रत्नवत सिरपाः, नेपाल सरकारं परमपूज्य उपाधिं विभूषित याःगु दु । ने.सं. ११४० (वि.सं. २०७७ असार १९ गते) य् वसपोल दिवंगत जुयाबिज्यात ।
