जयदेव तसकं लोकंह्वाःम्ह झिंनिगूगु शताब्दिया संस्कृत भाय्या कवि व संगीतज्ञ खः । बसन्त ऋतुसं भगवान कृष्णया राधा व गोपिनीलिसेया मतिना विषयया रागय् हनातःगु चिनाखँ ‘गीत गोविन्द’या निंतिं कवि जयदेव तसकं जाः । कृष्णसिबें राधायात च्वन्ह्याका तःगु थुगु चिनाखँयात हिन्दू भक्ति आन्दोलनया ज्वः मदुगु साहित्यकथं नालातःगु दु । नेवाःतय्सं गीत गोविन्दया म्ये भजन व दापाय् हाला वयाच्वंगु दु । गीत गोविन्दया आपालं राग दापाया रागलिसे ज्वःलाः । दापाम्ये सफुलिइ म्ये च्वयेगु तरिका नं गीत गोविन्दय् थें खः । उकिं नेवाःतय्गु दापा संगीतय् गीत गोविन्दया यक्व प्रभाव खनेदु ।
गीतगोविन्द
संस्कृत साहित्यया १२ गूगु शताब्दीया महाकवि जयदेवं चिनातःगु काव्य रचनाया (म्येया) शृङ्खलायात ‘गीत गोविन्द’ धाइ । महाकवि जयदेव रचित थीथी २५ पु म्ये (काव्य रचना) झीथाय् स्वनिगःया थीथी पुलांगु भजनया म्ये सफुलिइ दुथ्यानाः संग्रहित व सुरक्षित जुयाच्वंगु दु ।
थुपिं २५ पु म्येत मध्यय् न्हापांगु म्ये ‘प्रलयोपया–धिजलेधृत’ धाःगु भगवान श्रीकृष्ण/विष्णुया दशावतारया बारेया खः । दकलय् लिपांगु २५ पुगु म्ये ‘मधुमथन मूर्तिवर विन्दुकर’ धाःगु गंगामाइया बारेया खः । थ्व बाहेक मेमेगु २३ पु थीथी रचना भगवान श्री कृष्ण व राधाया श्रृङ्गार रसया काव्य रचना (म्ये) खः ।
नेवाः भजन परम्पराय् ‘गीत गोविन्द’ म्येया तःधंगु प्रभाव लानाच्वंगु दु । स्वनिगःया आपालं पुलांगु भजनय् भजनया शुरु हे थ्व हे गीत गोविन्दया निपुगु म्ये ‘श्रितकमलाकुच मण्डल’पाखें यायेमाःगु परम्परा थौंतक नं ल्यनाच्वंगु दनि । गनं गनं भजनय् ‘खास खास तिथि एव पर्व दिनय् गीत गोविन्दया लिपांगु ‘मधुमंथन मूर्तिवर’ धाःगु छपु त्वःताः मेगु २४ पु म्ये छन्हुं हे हालेगु परम्परा नं दुगु खः, तर थौंकन्हय् थ्व चलन मदये धुंकल ।
गीत गोविन्दया लिपांगु म्ये कवि जयदेवया अन्तिम अवस्था, मृत्युशय्या (अर्घजलय्) लानाच्वंगु अवस्थाय् ‘गंगामाइ नं दर्शन ब्यूगु हं ।’
थ्व हे अवस्थाय् गंगामाईयात प्रणाम यानाः वसप्वलया स्तोत्र प्रार्थना यायेकथं चिनातःगु जूगुलिं थ्व म्ये देसय् दुने हाले मज्यू, गंगा खुसि सिथय् जक हालेमाः । कथंकदाचित देसय् दुने महासे मगाःगु अवस्था जुल धाःसा ‘लःथल’ छगः जक जूसां न्ह्यःने तयाः थ्व म्ये हालेमाः धयागु लोकधापू दु ।
यलया बुंगद्यःया मृदंग भजन, यल लाय्कू (मंगःत्वाः)या भिंद्यःया दाफा भजन व कृष्ण देगःया भजनया पुलांगु म्ये सफुली गीत गोविन्दया दक्वं चना प्रचलित नेवाः आखलं च्वयाः संग्रहित व सुरक्षित जुयाच्वंगु दु । थ्व बाहेक स्वनिगःया मेमेगु
पुलांपुलांगु भजनया म्ये सफुली नं संग्रहित व सुरक्षित जुयाच्वंगु दु ।
