भोजपुर जिल्लाया खिकामाछा, टक्सारय् अबु कुलधर्म शाक्य व मां चिरिमाया शाक्यया काय्मचा कथं वि.सं. १९७२ माघं जन्म जूम्ह कुलराज शाक्य हे भिक्षु सुवोधानन्द खः । वि.सं. १९९६य् कुशीनगरय् ऊ चन्द्रमाणि महास्थविरया उपाध्यायत्वय् प्रव्रज्या ग्रहण यानाबिज्याःम्ह भिक्षु सुवोधानन्द नेपाःया प्यम्हम्ह संघनायक खः । छेँय् संस्कृतया साधारण लेखपढ दुम्ह वसपोलं नारस हिन्दू विश्वविद्यालय भारत, श्रीलंकाया वाणिरोरिमय् बुद्धधर्म अध्ययन यानाबिज्यात, वि.सं. २००१ श्रावण महिनाय् देश निर्वासनय् लाःपिं च्याम्ह भिक्षुपिं मध्ये वसपोल छम्ह नं खः ।
नेपालभाषा च्वमिपिनिगु लागि न्हापांगु दबू कथं जुयाच्वंगु सारनाथं पिदनीगु धर्मदूत पत्रिकाय् वसपोलया रचना वि.सं. १९९६ निसें पिदंगु दु । वसपोलया च्वसु, कविता उगु इलय् तसकं लोकंह्वाः । ज्ञानमाला भजनया माध्यमं नेपालभाषा व बुद्धधर्मया प्रचार यानाबिज्याःम्ह वसपोलया स्वयम्भू ज्ञानमाला भजन सफुलिइ नीपुं मल्याक भजन प्रकाशित जूगु दु । वसपोलया च्वसुत धर्मदूतय् पिदंगु थुकथं दु— बुद्धोपासक जू वनेनु, सन्तानपिंत अहिंसा, मार विजय, सर्वसत्व सुखि जुइमा, हिताहितया ज्ञान थ्वीकेनु आदि । वसपोलया सम्पादन व लेखनय् २९ गू सफू प्रकाशित जूगु दु । सफू पिदंगु थुकथं दु – नामाष्ट शत्कम् (ने.सं. १०७६), तेलकटाह गाथा (ने.सं १०७८), पटाचारा जीवन (नेसं. १०७९), बुद्धोपदेश मध्यम मार्ग (ने.सं. १०८१०), गिरिमानन्द सूत्र (ने.सं. १०८१), मेण्डक महाजन (ने.सं. १०८४), जोतिय महाजन (ने.सं. १०८६), सुमेधा जीवनी (ने.सं. १०८६), महाकप्पिन जातक (ने.सं. १०८७), कुम्मासपिण्ड जातक व शोलव जातक (ने.सं. १०९२), सप्त बोज्झङ धर्म भावना व मरणानुस्मृति (ने.सं. १०९३), बिलारकोसिय जातक (ने.सं. १०९३), सुधा भोजन जातक (ने.सं. ११०४), अनित्य भावना जीवनया परिणाम (ने.सं. १०९९,) सुवोध धर्मप्रकाश (ने.सं. ११०४) ।
